Gezondheidsraad adviseert aanpassing vitamine K-beleid voor baby’s

3 september 2025

De Gezondheidsraad adviseert het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) om het vitamine K-beleid voor baby’s te wijzigen. In Nederland krijgen baby’s nu direct na de geboorte eenmalig 1 milligram vitamine K via druppels in de mond. Daarna moeten baby’s die borstvoeding krijgen dagelijks een voedingssupplement met 150 microgram vitamine K krijgen tot ze drie maanden oud zijn. Deze vitamine K-suppletie is bedoeld om bloedingen als gevolg van een vitamine K-tekort te voorkomen. Dit beleid werkt echter niet optimaal: in Nederland komen bloedingen door een vitamine K-tekort vaker voor dan in landen die een ander toedieningsschema hanteren. Vooral baby’s met een verstoorde vetopname blijken onder het huidige beleid onvoldoende beschermd. Deze groep loopt extra risico omdat vitamine K vetoplosbaar is, en dus minder goed wordt opgenomen bij problemen met de vetvertering.

Hoe dit nieuwe advies tot stand kwam

De Gezondheidsraad adviseerde in 2017 al om over te stappen op een intramusculaire toediening, omdat dit de beste bescherming zou bieden. Dat advies leidde in 2021 tot het beleid om alle pasgeborenen in Nederland zo’n injectie te geven. In de praktijk bleek dit beleid echter lastig uitvoerbaar: in januari 2024 trok de beroepsgroep van verloskundigen (KNOV) haar steun in. Omdat hun betrokkenheid cruciaal is bij de uitvoering, besloot VWS de Gezondheidsraad te vragen om een nieuw, geactualiseerd advies. Daarbij moest niet alleen de effectiviteit van verschillende schema’s worden bekeken, maar ook de haalbaarheid in de praktijk. Op 10 juli 2025 publiceerde de Gezondheidsraad dit advies.

Drie mogelijke toedieningsvormen

De Gezondheidsraad benadrukt opnieuw dat een eenmalige intramusculaire injectie van 1 milligram vitamine K direct na de geboorte de beste bescherming biedt. Dit beleid wordt in sommige andere landen al toegepast en blijkt daar effectief te zijn in het voorkomen van bloedingen, ook bij baby’s met een verstoorde vetopname. Met dit beleid is het aantal vitamine K-deficiëntiebloedingen naar verwachting 75 procent lager dan met het huidige Nederlandse beleid, en het aantal hersenbloedingen 79 procent lager.  

Als een overstap naar injecties (nog steeds) niet haalbaar blijkt, dan adviseert de Gezondheidsraad om te kiezen voor een van twee verbeterde orale alternatieven. Het eerste alternatief is een schema waarbij baby’s drie keer een dosis van 2 milligram vitamine K krijgen: direct na de geboorte, na 4–6 dagen en na 4–6 weken. Dit regime wordt onder andere in Duitsland en Zwitserland toegepast en kan samenvallen met bestaande contactmomenten in de geboortezorg. Het verlaagt het aantal bloedingen met bijna 50 procent ten opzichte van het huidige beleid en verkleint het risico op hersenbloedingen met 55 procent.

Het tweede alternatief is een schema met een startdosis van 2 milligram vitamine K direct na de geboorte, gevolgd door wekelijkse doses van 1 milligram tot de leeftijd van drie maanden bij borstgevoede kinderen. Deze vervolgdoseringen moeten door de ouders zelf worden toegediend. Dit beleid, dat vroeger in Denemarken werd toegepast, biedt volgens de commissie betere bescherming dan de dagelijkse druppels van 150 microgram die in Nederland nu worden gebruikt. Echter is er meer onzekerheid over de incidentiecijfers, doordat dit toedieningsbeleid slechts in één land en in een relatief kleine populatie is uitgevoerd.

Beide orale alternatieven zouden, mits zorgvuldig ingevoerd en goed opgevolgd, een verbetering zijn ten opzichte van het huidige beleid.

Minder kans op bloedingen

Bloedingen bij baby’s door een vitamine K-tekort komen niet vaak voor, maar kunnen zeer ernstig zijn. Dit geldt vooral voor hersenbloedingen, die blijvende fysieke en cognitieve gevolgen kunnen hebben. De Gezondheidsraad benadrukt dat elk kind optimaal beschermd moet worden, ook als het om een kleine risicogroep gaat. Het ministerie van VWS zal naar aanleiding van het advies besluiten of en hoe het beleid wordt aangepast.

Bron
Gezondheidsraad (2025). Advies vitamine K voor baby’s. https://www.gezondheidsraad.nl/onderwerpen/vitamines-mineralen-en-supplementen/documenten/adviezen/2025/07/10/advies-vitamine-k-voor-babys