Vernieuwde Schijf van Vijf geeft meer aandacht aan supplementadvies, maar dekt niet alles

27 mei 2026

Het Voedingscentrum heeft de Schijf van Vijf vernieuwd. De bekende vijf vakken blijven bestaan, maar de aanbevolen hoeveelheden zijn aangepast op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten over gezondheid, duurzaamheid en voedselveiligheid. De grootste veranderingen zitten in de balans tussen dierlijke en plantaardige producten. Zo krijgen peulvruchten, tofu en tempé een grotere rol, terwijl de aanbevolen hoeveelheid vlees en kaas lager is geworden. Opvallend is dat binnen de persoonlijke ‘Schijf van Vijf voor jou’ nu wordt verwezen naar een supplementadvies.

Meer ruimte voor plantaardige keuzes

Voor volwassenen die vlees en vis eten, adviseert de vernieuwde Schijf van Vijf onder andere 250 gram peulvruchten, tofu en tempé per week, waar dit eerder 120–180 gram was. De aanbevolen hoeveelheid vlees is verlaagd van maximaal 500 gram naar 300 gram per week, waarvan maximaal 100 gram rood vlees. Ook de aanbevolen hoeveelheid kaas is aangepast: van 40 gram naar 20 gram per dag. Daarnaast adviseert het Voedingscentrum om vaker af te wisselen tussen zuivel en verrijkte zuivelalternatieven.

Nieuw is ook dat gebruikers binnen de online Schijf van Vijf-tool expliciet kunnen aangeven of zij bijvoorbeeld geen vlees, geen vis, volledig plantaardig of weinig brood eten. Op basis daarvan worden voedingsadviezen aangepast en wordt een (mogelijk) supplementadvies gegeven.

Suppletieadviezen blijven grotendeels hetzelfde

De basisadviezen rondom suppletie blijven grotendeels hetzelfde. Zo blijft het advies bestaan om vitamine B12 aan te vullen bij een volledig plantaardig voedingspatroon. Ook blijven de bekende adviezen gelden voor vitamine D, foliumzuur en vitamine K voor specifieke doelgroepen, zoals ouderen, zwangeren en jonge kinderen. Daarnaast blijven ook de eerdere adviezen voor zwangeren gelden rondom jodium, calcium en omega 3-vetzuren DHA wanneer deze voedingsstoffen onvoldoende via de voeding worden binnengekregen.

Wel wordt een supplement met omega 3-vetzuren EPA en DHA nu expliciet genoemd als optie voor mensen die geen vis eten. Ook is er meer aandacht voor verrijkte producten, zoals verrijkte zuivelalternatieven met vitamine B12, calcium en vitamine B2.

Aandachtspunten gaan verder dan de huidige suppletieadviezen

Volgens het Voedingscentrum is de vernieuwde Schijf van Vijf doorgerekend op voldoende inname van voedingsstoffen, ook bij verschillende voedingspatronen. Hoewel een goed samengesteld plantaardig voedingspatroon in theorie voldoende voedingsstoffen kan leveren, vraagt dit in de praktijk wel bewuste keuzes. Het Voedingscentrum houdt hier in de vernieuwde Schijf van Vijf al deels rekening mee, bijvoorbeeld via verrijkte producten en supplementadviezen voor vitamine B12 en omega 3-vetzuren.

Tegelijkertijd zijn er ook andere aandachtspunten die nu niet terugkomen in de adviezen. Zo kunnen ook ijzer, zink en bepaalde B-vitamines, zoals vitamine B1, bij een meer plantaardig voedingspatroon extra aandacht vragen. Daarnaast kan de eiwitkwaliteit veranderen, doordat plantaardige eiwitten vaak minder essentiële aminozuren bevatten of een minder optimale verhouding hebben. Ook zijn ze vaak minder goed verteerbaar dan dierlijke eiwitten.

Daarnaast spelen ook andere factoren een rol bij de behoefte aan voedingsstoffen. Zo kan ook medicijngebruik invloed hebben op de opname of behoefte van vitamines en mineralen. Maagzuurremmers, zoals omeprazol en pantoprazol, kunnen bijvoorbeeld de opname van vitamine B12 en magnesium verminderen, wat kan leiden tot een tekort. Een ander voorbeeld is het gebruik van NSAID’s, zoals ibuprofen of diclofenac, wat een ijzertekort als mogelijke bijwerking heeft. Mogelijk kan het Voedingscentrum in de toekomst binnen de persoonlijke ‘Schijf van Vijf voor jou’ ook rekening houden met medicijngebruik.

Gerichte suppletie kan helpen bij een volwaardige voedingsinname

Met de vernieuwde Schijf van Vijf zet het Voedingscentrum duidelijk in op een meer plantaardig voedingspatroon. De vernieuwde tool laat daarbij ook zien dat supplementen en verrijkte producten onderdeel zijn van een volwaardig voedingspatroon. Tegelijkertijd dekken de huidige suppletieadviezen nog niet alle aandachtspunten. Gerichte suppletie kan ook relevant zijn voor andere voedingsstoffen en situaties dan momenteel binnen de Schijf van Vijf worden benoemd.

Bron
Voedingscentrum. (2026). De vernieuwde Schijf van Vijf: klaar voor de toekomst. https://www.voedingscentrum.nl/nl/nieuws/de-vernieuwde-schijf-van-vijf-klaar-voor-de-toekomst.aspx